Kadıköy'de Son Tramvay Hattının Hizmetten Kaldırılması

19. yüzyılın sonlarından itibaren İstanbul'un ulaşım yükünü sırtlayan tramvaylar, şehrin modernleşme sürecinin en önemli simgelerinden biri olmuştur. Atlı tramvaylarla başlayan bu serüven, 1914'te elektrikli sisteme geçilmesiyle hız kazanmış; hem Avrupa hem de Anadolu yakasında geniş bir ağ kurulmuştur. Ancak 1960'lı yıllara gelindiğinde, dünya genelindeki otomobil odaklı şehircilik anlayışı ve artan trafik yoğunluğu gerekçe gösterilerek raylı sistemlerin yerini troleybüs ve otobüslere bırakması kararlaştırılmıştır.

3 Ekim 1966 tarihinde, Kadıköy-Moda hattında çalışan son tramvayın depoya çekilmesiyle Anadolu Yakası'nda bir devir kapanmıştır. Bu tarihten önce Avrupa Yakası'ndaki hatlar 1961 yılında tasfiye edilmiş, Kadıköy bölgesi ise bu nostaljik araçlara birkaç yıl daha fazla ev sahipliği yapmıştır. Tramvayların kaldırılmasıyla birlikte raylar sökülmüş veya üzerleri asfaltla kaplanarak yollar tamamen lastik tekerlekli araçların kullanımına sunulmuştur.

Tramvayların şehirden silinişi, İstanbul'un toplu taşıma kültüründe büyük bir boşluk yaratmış ve yıllar sonra bu kararın kentsel dokuya verdiği zarar yeniden değerlendirilmiştir. 1990'larda Avrupa Yakası'nda başlayan modern raylı sistem hamlesinin ardından, 2003 yılında Kadıköy-Moda güzergahında T3 hattı adıyla 'Nostaljik Tramvay' tekrar hizmete girmiştir. Günümüzde bu hat, 1966'da veda edilen o tarihi ruhu simgesel bir biçimde yaşatmaya devam etmektedir.