1924 Pasinler Depremi

13 Eylül 1924 tarihinde Erzurum'un Pasinler ilçesi merkezli meydana gelen 5,6 büyüklüğündeki deprem, bölgede büyük bir yıkıma yol açmıştır. Richter ölçeğine göre orta şiddetli sayılabilecek bir sarsıntı olmasına rağmen, dönemin yapı stokunun zayıflığı ve kerpiç binaların yoğunluğu can kaybının artmasına neden olmuştur. Resmi kayıtlara göre 133 vatandaşın yaşamını yitirdiği afet, Erzurum ve çevresindeki yerleşim birimlerinde derin izler bırakmıştır.

Bu deprem, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında karşılaştığı ilk büyük doğal afetlerden biri olması bakımından tarihi bir öneme sahiptir. Olayın hemen ardından Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, bölgeye giderek incelemelerde bulunmuş ve depremzedelerin yaralarının sarılması için bizzat talimat vermiştir. Genç Cumhuriyet'in kısıtlı imkanlarına rağmen yürütülen yardım faaliyetleri, devletin afet yönetimi konusundaki ilk kurumsal reflekslerinden biri olarak kabul edilir.

Pasinler Depremi, bölgedeki mimari yapının deprem gerçeğine göre yeniden şekillendirilmesi gerektiğini acı bir şekilde ortaya koymuştur. Sarsıntı sonrası köylerin yeniden inşası sürecinde barınma ihtiyacı öncelenmiş ve bölge halkına yönelik sosyal yardımlar organize edilmiştir. Bu olay, Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğu gerçeğinin erken Cumhuriyet döneminde tescillenmesi ve afet bilincinin oluşması açısından kritik bir dönüm noktasıdır.