Gazeteci Zekeriya Sertel'in 25 Yıl Sonra Türkiye'ye Dönüşü

Türk basın tarihinin en önemli isimlerinden biri olan gazeteci ve yazar Zekeriya Sertel, siyasi baskılar ve hukuki engeller nedeniyle 1952 yılında terk etmek zorunda kaldığı vatanına, tam çeyrek asır sonra 1977 yılında yeniden ayak bastı. Sertel’in sürgün hayatı, özellikle 1945'teki Tan Gazetesi baskını sonrası artan baskıcı iklimin ve ardından gelen davaların bir sonucu olarak başlamış, yazar uzun yıllar yurt dışında yaşamak durumunda kalmıştı.

Sertel'in Türkiye'ye dönüş süreci, Uluslararası Gazete Sahipleri Federasyonu'nun (FIEJ) dönemin Cumhurbaşkanı ve Başbakanına yazdığı mektuplarla diplomatik bir boyut kazandı. Bu uluslararası baskının yanı sıra Türkiye'de yürütülen hukuki mücadeleler sonucunda Danıştay, yazarın ülkeye dönüşünü engelleyen durumları ortadan kaldıran tarihi bir karar verdi. Bu karar, Sertel’in 25 yıllık zorunlu ayrılığını hukuken sona erdirdi.

1977 yılında gerçekleşen bu dönüş, Türk demokrasi tarihi ve basın özgürlüğü açısından sembolik bir zafer olarak kabul edilir. Zekeriya Sertel’in ülkesine kavuşması, sadece bir aydının eve dönüşü değil, aynı zamanda düşünce ve ifade özgürlüğü mücadelesinde önemli bir hukuki emsal teşkil etmiştir. Dönüşü, o dönem Türk basın dünyasında ve entelektüel çevrelerde büyük bir yankı uyandırmıştır.