Türk Tiyatrosunun Öncü İsmi Direktör Ali Bey'in Vefatı

Tanzimat dönemi Türk edebiyatının en üretken ve yenilikçi isimlerinden biri olan Direktör Ali Bey, modern Türk tiyatrosunun kurucu taşlarını döşeyen yazarlar arasında yer alır. Asıl adı Mehmet Ali olan yazar, mülkiye eğitimi almış ve devletin çeşitli kademelerinde önemli görevlerde bulunmuştur. Özellikle Düyun-u Umumiye direktörlüğü görevinden dolayı halk ve edebiyat çevreleri tarafından "Direktör Ali Bey" olarak anılmış, bu unvanı zamanla edebi kimliğinin bir parçası haline gelmiştir.

Ali Bey, Batılı anlamda tiyatronun Osmanlı toplumunda kök salması için büyük çaba sarf etmiştir. Molière'den yaptığı başarılı uyarlamalar ve özellikle Türk tiyatro tarihinin yapı taşlarından biri kabul edilen "Ayyar Hamza" adlı eseriyle yerli sahne dilinin oluşmasına katkı sağlamıştır. Tiyatronun yanı sıra Türk edebiyatının ilk mizah sözlüğü olan "Lehçetü'l-Hakayık"ı kaleme almış ve Teodor Kasap tarafından çıkarılan ilk mizah gazetesi "Diyojen"in yazar kadrosunda yer alarak Türk mizah kültürünün gelişiminde de kritik bir rol oynamıştır.

Vefatıyla Türk kültür dünyasında derin bir boşluk bırakan Ali Bey, sadece bir yazar değil, aynı zamanda Türk dilinin sadeleşmesi ve halkın sanat yoluyla eğitilmesi davasına inanmış bir aydındır. Seyahat notlarını içeren "Seyahat Jurnali" adlı eseriyle de gezi yazısı türünün modern anlamdaki ilk örneklerinden birini vererek çok yönlü edebi kişiliğini kanıtlamıştır. Onun mirası, bugün modern Türk tiyatrosunun ve mizahının temel referans noktalarından biri olmaya devam etmektedir.