Uluslararası Af Örgütü'nün Bulgaristan'daki Türk Azınlık Raporu

1980'li yılların ortalarında Bulgaristan'da Todor Jivkov liderliğindeki komünist rejim, ülkedeki Türk azınlığa yönelik kapsamlı bir asimilasyon kampanyası başlattı. 'Soya Dönüş Süreci' olarak adlandırılan bu dönemde Türklerin isimleri zorla Bulgar isimleriyle değiştirildi, Türkçe konuşulması yasaklandı ve dini ibadetlere ağır kısıtlamalar getirildi. Bu insan hakları ihlalleri, uluslararası toplumun dikkatini çekerek diplomatik bir krize dönüştü.

Uluslararası Af Örgütü, yaşanan bu baskıları belgeleyerek Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu'na resmi bir rapor sundu. Raporda, Türk azınlığa karşı girişilen 'Bulgarlaştırma' kampanyasının uluslararası hukuk ve temel insan hakları beyannamelerine aykırı olduğu vurgulandı. Örgüt, Bulgar hükümetine baskı yaparak bu sistematik şiddet ve kültürel imha sürecinin bir an önce sonlandırılması çağrısında bulundu.

Bu rapor ve sonrasındaki uluslararası baskılar, Bulgaristan üzerindeki izolasyonu artırsa da rejim geri adım atmadı. Süreç, 1989 yılında 'Büyük Göç' olarak bilinen ve yüz binlerce Bulgaristan Türkünün Türkiye'ye sığınmasıyla sonuçlanan trajik bir kitlesel göç dalgasına yol açtı. Af Örgütü'nün bu girişimi, soğuk savaş döneminde azınlık haklarının korunması noktasında atılmış en kritik belgelerden biri olarak tarihe geçti.