Prens Sabahattin'in Sürgünde Vefatı

Prens Sabahattin, Osmanlı hanedan mensubu bir aydın olarak Padişah Abdülmecit'in kızı Seniha Sultan ile Damat Mahmut Celalettin Paşa'nın oğlu olarak dünyaya geldi. Hem saray çevresinde büyümesi hem de aldığı Batılı eğitim, onun ilerideki siyasi ve toplumsal görüşlerinin şekillenmesinde belirleyici bir rol oynadı. Jön Türkler hareketi içerisinde önemli bir figür haline gelen Sabahattin, Osmanlı Devleti'nin kurtuluşu için dönemin ana akım görüşlerinden farklı bir yol haritası çizdi.

Sosyoloji disiplinini Türkiye'ye taşıyan öncü isimlerden biri olan Sabahattin, Frédéric Le Play'in ekolünden etkilenerek "adem-i merkeziyetçilik" ve "şahsi teşebbüs" fikirlerini savundu. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin merkeziyetçi yapısına kararlı bir muhalefet yürüterek, toplumsal kalkınmanın ancak devlet odaklı bir yapıdan ziyade bireysel girişimcilik ve yerinden yönetimle mümkün olabileceğini öne sürdü. Bu görüşleri, Türk siyasi tarihinde liberal düşüncenin ilk temellerinden biri olarak kabul edilir.

Siyasi görüşleri ve hanedan mensubiyeti nedeniyle hayatının uzun bir dönemini yurt dışında geçirmek zorunda kalan Prens Sabahattin, Cumhuriyet'in ilanının ardından hanedan üyelerinin yurt dışına çıkarılmasıyla İsviçre'ye yerleşti. 1948 yılında İsviçre'de vefat eden Prens Sabahattin'in naaşı, 1952 yılında Türkiye'ye getirilerek İstanbul'daki aile kabristanına defnedildi. Onun entelektüel mirası, bugün hâlâ Türk sosyolojisi ve siyaset bilimi çalışmalarında tartışılmaya devam etmektedir.