Kenan Evren'in Trabzon Konuşması ve 12 Eylül Müdahalesi Savunusu

12 Eylül 1980 askeri müdahalesinin ardından devlet başkanlığı görevini üstlenen Kenan Evren, Türkiye genelinde gerçekleştirdiği yurt gezileri kapsamında Trabzon'da halka hitap etti. Konuşmasının merkezine müdahalenin meşruiyetini yerleştiren Evren, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yönetime el koyma gerekçesini, sivil siyasetin içine düştüğü tıkanıklık ve ülkede artan asayişsizlik olaylarıyla temellendirdi.

Evren, bu tarihi konuşmasında darbenin demokrasi karşıtı bir hareket olmadığını, aksine rejimi içine düştüğü kaostan kurtarmak için yapıldığını savundu. Müdahalenin geçici bir süreç olduğunu ve asıl amacın 'gerçek demokrasiyi' tesis etmek olduğunu belirterek, askeri yönetimin sivil idareye geçiş hazırlıkları konusunda toplumu ikna etmeye çalıştı. Bu söylem, askeri yönetimin kendi eylemlerini halk nezdinde meşrulaştırma çabasının önemli bir parçası olarak değerlendirildi.

Söz konusu açıklamalar, 1982 Anayasası'na giden süreçte askeri vesayetin siyasi söylemini yansıtması bakımından büyük önem taşır. Evren'in Trabzon'daki bu hitabı, 12 Eylül rejiminin ideolojik çerçevesini ve demokrasi tanımını anlamak adına Türk siyasi tarihinin kritik belgelerinden biri olarak kabul edilmektedir.