AİHM'nin Türkiye’deki %10 Seçim Barajı Kararı

Türkiye'de uzun yıllar boyunca siyasi temsil tartışmalarının odağında yer alan yüzde 10'luk ülke barajı, 2000'li yılların başında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne (AİHM) taşınmıştır. Mehmet Yumak ve Resul Sadak tarafından açılan davada, bu yüksek barajın seçmen iradesinin parlamentoya yansımasını engellediği ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin serbest seçim hakkını düzenleyen maddelerini ihlal ettiği savunulmuştur.

2008 yılında karara bağlanan davada AİHM Büyük Dairesi, Türkiye lehine bir karar vererek barajın sözleşmeyi ihlal etmediğine hükmetmiştir. Mahkeme, yüzde 10'luk barajın Avrupa ölçeğinde oldukça yüksek olduğunu kabul etmekle birlikte, bu uygulamanın 'yönetimde istikrar' sağlama amacı taşıdığını ve devletlerin seçim sistemlerini düzenleme konusunda geniş bir takdir yetkisine sahip olduğunu vurgulamıştır.

Bu karar, Türkiye'deki mevcut seçim sisteminin uluslararası hukuk nezdindeki meşruiyetini o dönem için tescillemiştir. Ancak mahkeme, kararın gerekçesinde demokratik çoğulculuğun önemine dikkat çekerek barajın düşürülmesinin temsiliyet açısından daha sağlıklı olacağı yönünde dolaylı bir mesaj da vermiştir. Söz konusu baraj, Türkiye'de 2022 yılında yapılan yasal değişiklikle yüzde 7'ye indirilene kadar yürürlükte kalmıştır.