Karartma Geceleri Filminin 9. İstanbul Film Festivali'nde Yasaklanması

1990 yılında düzenlenen 9. Uluslararası İstanbul Film Festivali, Türk sinema tarihinin en ses getiren sansür vakalarından birine sahne oldu. Rıfat Ilgaz’ın aynı adlı otobiyografik romanından sinemaya uyarlanan ve başrolünde Tarık Akan’ın yer aldığı 'Karartma Geceleri' filmi, festival programında yer almasına rağmen Denetim Kurulu tarafından yasaklandı. Film, İkinci Dünya Savaşı Türkiye'sinde bir öğretmenin ve şairin siyasi baskılar altındaki kaçış öyküsünü ve dönemin karanlık atmosferini gerçekçi bir dille işliyordu.

Yusuf Kurçenli’nin yönetmenliğini üstlendiği yapım, dönemin devlet denetim mekanizmalarının sanat üzerindeki baskısını gösteren somut bir örnek haline geldi. Kurulun yasak kararı, festival yönetimi, sinema emekçileri ve sanatseverler tarafından büyük bir tepkiyle karşılandı. Karartma Geceleri, sadece edebi bir uyarlama değil, aynı zamanda Türkiye'de düşünce ve ifade özgürlüğü mücadelesinin sinemadaki sembollerinden biri olarak kabul edildi.

Bu yasaklama girişimi, 1980 sonrası Türk sinemasında devam eden sansür geleneğinin bir yansıması olsa da, film ilerleyen dönemlerde gösterim şansı buldu ve hem yurt içinde hem de yurt dışında pek çok prestijli ödül kazandı. Olay, festivalin tarihindeki en önemli krizlerden biri olarak kayıtlara geçerken, sinemanın toplumsal hafızayı diri tutma gücünü bir kez daha kanıtlamış oldu.