Turgut Özal’ın Türk Siyaseti İçin "İki Buçuk Parti" Öngörüsü

1980'li yılların ortasında Türkiye, 12 Eylül darbesinin ardından sivil siyasete geçiş sürecini Anavatan Partisi (ANAP) liderliğinde sürdürmekteydi. Başbakan Turgut Özal, Türk siyasetindeki çok parçalı yapıyı istikrar önünde bir engel olarak görüyor ve Amerikan sistemine benzer, daha sade bir parti dağılımını savunuyordu. 1987 referandumuyla siyasi yasakların kalkması ve eski liderlerin sahalara dönmesi, Özal'ı seçmen nezdinde yeni bir konsolidasyon stratejisi izlemeye itti.

Özal’ın hafızalara kazınan "iki buçuk parti" ifadesi, aslında merkez sağın tek temsilcisi olma iddiasını ve karşısında sadece bir sol bloğun kalacağı bir siyasi projeksiyonu yansıtıyordu. Bu söylemle ANAP, kendisini sağın yegâne kalesi olarak konumlandırırken, diğer küçük partilerin zamanla tasfiye olacağı mesajını verdi. Bu durum, 1980 sonrası Türk demokrasisinde kutuplaşmanın ve baraj sisteminin etkilerinin tartışıldığı bir dönemin başlangıcı oldu.

Ancak tarihsel süreç, Özal’ın bu öngörüsünün aksine, 1990’lı yıllarda Türk siyasetinin daha da parçalanmasına ve uzun süreli koalisyonlar dönemine girilmesine sahne oldu. Yine de bu açıklama, Türkiye’de siyasi istikrar ve parti sistemleri üzerine yapılan tartışmalarda günümüzde dahi önemli bir referans noktası olarak kabul edilmektedir.