Her Türlü Irk Ayrımcılığının Kaldırılmasına Dair Uluslararası Sözleşme ve Türkiye'nin Katılımı

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 21 Aralık 1965 tarihinde kabul edilen Her Türlü Irk Ayrımcılığının Kaldırılmasına Dair Uluslararası Sözleşme (ICERD), temel insan hakları belgelerinden biri olarak kabul edilir. Sözleşme, taraf devletlerin her türlü ırk ayrımcılığını kınamasını, yasaklamasını ve bu tür uygulamaları ortadan kaldırmak için gerekli tüm yasal ve toplumsal önlemleri almasını zorunlu kılar. Irksal üstünlük fikirlerinin yayılmasını suç sayan bu belge, bireylerin ırk temelinde maruz kaldığı hak ihlallerine karşı uluslararası bir koruma kalkanı oluşturur.

Türkiye, bu önemli uluslararası sözleşmeyi 13 Ekim 1972 tarihinde imzalamış, ancak onay süreci 2001 yılına kadar devam etmiştir. 3 Nisan 2001 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen onay kanunu ile Türkiye, sözleşmenin resmen tarafı haline gelmiştir. Bu adım, Türkiye'nin Avrupa Birliği uyum süreci ve uluslararası insan hakları standartlarına entegrasyon çabalarının kritik bir parçası olarak tarihsel kayıtlara geçmiştir.

Sözleşme kapsamında kurulan Irk Ayrımcılığının Ortadan Kaldırılması Komitesi (CERD), taraf ülkelerin yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini periyodik raporlar aracılığıyla denetler. Günümüzde dünya genelinde en geniş katılımlı insan hakları sözleşmelerinden biri olan bu metin, ırkçılıkla mücadelede evrensel bir hukuk standardı oluşturmaya ve toplumsal eşitliği teşvik etmeye devam etmektedir.