Aziz Nesin’in Cumhurbaşkanı Kenan Evren’e Açtığı Tazminat Davası

Türk edebiyatının usta kalemi Aziz Nesin, 1980 darbesi sonrası süreçte Cumhurbaşkanı Kenan Evren’in kendisi ve 'Aydınlar Dilekçesi'ne imza atanlar hakkındaki ağır ithamları üzerine tarihi bir hukuki mücadele başlattı. Evren’in kamuoyu önünde bu isimlere yönelik 'vatan haini' ifadesini kullanması üzerine Nesin, sembolik ve hukuki bir adım atarak cumhurbaşkanı aleyhine tazminat davası açtı.

Bu dava, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde bir sivil vatandaşın, görevdeki bir devlet başkanına karşı açtığı ilk dava olma özelliğini taşımaktadır. Aziz Nesin, bu girişimiyle hukuk devletinin üstünlüğünü vurgulamış ve ifade özgürlüğünün sınırlarını darbe yönetiminin baskıcı atmosferinde dahi korumaya çalışmıştır. Nesin’in, bir devlet başkanının kendi yurttaşına vatan haini demesinin dünyada eşi benzeri görülmemiş bir durum olduğunu belirtmesi, dönemin siyasi ikliminde büyük bir yankı uyandırmıştır.

Söz konusu dava süreci, Türkiye’de demokrasi ve sivil haklar mücadelesinin en kritik dönemeçlerinden biri olarak kabul edilir. Askeri vesayetin ve 12 Eylül rejiminin en güçlü olduğu yıllarda bir aydının yargı yoluna başvurması, bireysel hakların korunması ve devlet otoritesinin hukukla denetlenmesi adına önemli bir emsal teşkil etmiştir.