Johnson Mektubu ve Kıbrıs Bunalımı

1960’ların başında Kıbrıs’ta Türk toplumuna yönelik artan baskılar ve şiddet olayları üzerine Türkiye, garantörlük haklarını kullanarak adaya askeri müdahale kararı almıştır. Ancak bu girişim, 5 Haziran 1964 tarihinde ABD Başkanı Lyndon Johnson’ın Başbakan İsmet İnönü’ye gönderdiği, diplomatik nezaketten uzak ve sert üsluplu mektupla engellenmiştir. Bu gelişme, iki müttefik arasındaki ilişkilerde tarihin en büyük güven bunalımlarından birini tetiklemiştir.

Johnson mektubunda, Türkiye’nin NATO tarafından sağlanan askeri teçhizatı Kıbrıs’a çıkarma yapmak için kullanamayacağını ve olası bir Sovyet müdahalesi durumunda NATO’nun Türkiye’yi koruma yükümlülüğünün tartışmaya açılabileceğini ifade etmiştir. Bu tehditkâr tutum, Türkiye’de büyük bir infiale yol açmış ve Türk dış politikasının tek taraflı Batı bağımlılığından kurtularak daha çok yönlü bir stratejiye evrilmesine zemin hazırlamıştır.