Behice Boran ve Gültekin Gazioğlu'nun Vatandaşlıktan Çıkarılması

12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından kurulan Milli Güvenlik Konseyi yönetimi, yurt dışına çıkan ve yapılan çağrılara rağmen ülkeye dönmeyen muhalif isimlere karşı vatandaşlıktan çıkarma yasasını işletmeye başladı. Bu kapsamda Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Behice Boran ve Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği (TÖB-DER) Genel Başkanı Gültekin Gazioğlu’nun vatandaşlık hakları, Resmi Gazete'de yayımlanan Bakanlar Kurulu kararıyla ellerinden alındı.

Behice Boran, Türkiye'nin ilk kadın siyasi parti genel başkanı olarak Türk sosyalist hareketinin en önemli figürlerinden biriydi. Gazioğlu ise dönemin en güçlü mesleki örgütlenmelerinden biri olan TÖB-DER'in liderliğini yürütmekteydi. Darbe yönetimi, bu kararla hem siyasi hem de sendikal muhalefetin sembol isimlerini hukuk yoluyla saf dışı bırakmayı ve toplumsal muhalefeti sindirmeyi hedeflemiştir.

Bu olay, Türkiye'nin demokrasi tarihinde siyasi düşünceleri nedeniyle bireylerin en temel haklarından biri olan vatandaşlık hakkının askıya alındığı baskı döneminin simgelerinden biri olarak kabul edilir. Behice Boran, yaşamının geri kalanını sürgünde geçirmek zorunda kalmış ve 1987 yılında Brüksel'de vefat etmiştir. Söz konusu kararlar, yıllar sonra Türkiye'nin hukuk ve demokrasi standartları çerçevesinde yoğun tartışmalara konu olmuştur.