Avusturyalı Hekim Franz Mesmer’in Vefatı

Franz Anton Mesmer, 18. yüzyılın en tartışmalı ve etkili bilimsel figürlerinden biri olarak kabul edilir. Viyana Üniversitesi'nde tıp eğitimi alan Mesmer, 'hayvansal manyetizma' (magnétisme animal) adını verdiği bir enerji türünün canlıların vücudunda aktığını ve bu akıştaki tıkanıklıkların hastalıklara yol açtığını savundu. Mesmer'e göre, bu görünmez akışkanın dengelenmesiyle hastalar iyileştirilebilirdi; bu yöntem o dönemde 'Mesmerizm' olarak adlandırıldı.

Mesmer’in Paris’teki tedavi seansları halk arasında büyük ilgi görse de, dönemin bilimsel otoriteleri tarafından şüpheyle karşılandı. 1784 yılında Kral XVI. Louis tarafından kurulan ve aralarında Benjamin Franklin ile Antoine Lavoisier'nin de bulunduğu bir komisyon, Mesmer'in iddialarını inceledi. Komisyon, iyileşme belirtilerinin manyetizmadan ziyade hastaların 'hayal gücü' ve telkin yoluyla gerçekleştiği sonucuna vardı. Bu rapor Mesmer’in itibarını sarsmış olsa da, çalışmaları psikiyatri tarihinde önemli bir dönüm noktası oldu.

Hayatının son yıllarını gözlerden uzak bir şekilde geçiren Mesmer, 1815 yılında vefat ettiğinde geride bıraktığı teknikler modern hipnozun, telkinle tedavinin ve psikoterapinin gelişimine zemin hazırladı. Bugün onun kuramları bilimsel olarak geçerli sayılmasa da, plasebo etkisi ve bilinçaltı süreçlerin keşfedilmesindeki öncü rolü tıp tarihi kitaplarında yerini korumaktadır.