Sovyetler Birliği'nde Tarımın Kolektivizasyonu

1920'lerin sonlarında Joseph Stalin tarafından başlatılan tarımsal kolektivizasyon hamlesi, Sovyetler Birliği'nin ekonomik ve sosyal yapısını kökten değiştirmeyi amaçlıyordu. Politikanın temel hedefi, dağınık haldeki bireysel köylü işletmelerini birleştirerek 'kolhoz' (kolektif çiftlik) ve 'sovhoz' (devlet çiftliği) adı verilen devasa tarım birimleri oluşturmaktı. Bu dönüşümle birlikte devlet, hızlı sanayileşmeyi finanse edebilmek için tarımsal üretimi ve tahıl ihracatını doğrudan kontrol altına almayı planlıyordu.

Kolektivizasyon süreci, kırsal kesimde büyük bir dirençle karşılaştı. Özellikle 'kulak' olarak adlandırılan varlıklı köylü sınıfı, topraklarının ve hayvanlarının kamulaştırılmasına karşı çıktı. Sovyet yönetimi bu direnci kırmak için sert yöntemlere başvurdu; milyonlarca köylü sürgün edildi, tutuklandı veya çalışma kamplarına gönderildi. Bu zoraki geçiş dönemi, tarımsal üretimde büyük bir düşüşe ve özellikle Ukrayna ile Kazakistan gibi bölgelerde milyonlarca insanın hayatını kaybettiği trajik kıtlıklara (Holodomor gibi) yol açtı.

Sonuç olarak kolektivizasyon, Sovyet devletinin kırsal üzerindeki siyasi otoritesini kesin olarak tesis etmesini sağlasa da, tarımsal verimlilikte uzun vadeli bir durgunluğa neden oldu. Bireysel girişimciliğin yerini alan merkezi planlama, Sovyetler Birliği'nin dağılmasına kadar devam edecek olan kronik gıda tedariki sorunlarının temelini attı. Bu süreç, modern tarihin en kapsamlı ve en sancılı toplumsal mühendislik projelerinden biri olarak kabul edilir.