Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç'ın Siyasi Uyarısı ve TİP'in Tepkisi

1970'li yılların başında Türkiye'de tırmanan siyasi kutuplaşma ve toplumsal huzursuzluklar, Türk Silahlı Kuvvetleri içerisinde ciddi bir rahatsızlığa yol açtı. Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç, ordunun kurumsal kimliğine yönelik saldırılara karşı sabrın sonuna gelindiğini belirten bir açıklama yaparak, askeri kanadın sivil siyasete yönelik müdahale sinyallerini ilk kez bu denli açık bir dille ifade etti.

Bu sert çıkış, dönemin parlamenter yapısı içinde önemli bir yer tutan Türkiye İşçi Partisi (TİP) tarafından demokratik teamüllere aykırı bulundu. TİP yönetimi, Tağmaç'ın ifadelerini doğrudan sivil siyasete ve anayasal düzene yönelik bir "tehdit" olarak tanımlayarak, askeri vesayet girişimlerine karşı tepkisini ortaya koydu. Bu karşılıklı restleşme, ülkedeki ordu-siyaset gerilimini en üst seviyeye taşıdı.

Memduh Tağmaç'ın bu uyarısı, Türkiye'nin demokrasi tarihine kara bir leke olarak geçecek olan 12 Mart 1971 Muhtırası'na giden sürecin en önemli köşe taşlarından biri olarak kabul edilir. Bu olay, ordunun siyaset üzerindeki denetim arzusunu somutlaştırırken, takip eden süreçte anayasal hakların kısıtlanması ve sivil siyasetin askıya alınmasıyla sonuçlanan müdahaleye zemin hazırlamıştır.