ABD'nin Türkiye'ye Yönelik 1975 Silah Ambargosu

1974 yılında Türkiye'nin Kıbrıs'taki Türk toplumunun güvenliğini sağlamak amacıyla gerçekleştirdiği Kıbrıs Barış Harekâtı, Türk-Amerikan ilişkilerinde modern tarihin en büyük krizlerinden birine yol açtı. ABD Kongresi, Türkiye'nin Amerikan menşeli silahları savunma amaçları dışında ve yasalara aykırı kullandığını iddia ederek askeri yardımların ve silah satışlarının durdurulmasına karar verdi.

5 Şubat 1975 tarihinde resmen yürürlüğe giren ambargo, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin lojistik ve operasyonel kabiliyetini ciddi şekilde kısıtladı. Türkiye, bu karara misilleme olarak 25 Temmuz 1975'te ABD ile olan Savunma İşbirliği Anlaşması'nı askıya aldı ve İncirlik dışındaki tüm Amerikan üslerini Türk kontrolüne devretti. Bu süreç, Türkiye'nin savunmada dışa bağımlılığını sorgulamasına ve ASELSAN gibi milli savunma sanayii kuruluşlarının temellerini atmasına zemin hazırladı.

Üç yıl süren gerginliğin ardından, ambargonun Türkiye'yi Batı blokundan uzaklaştırma riski ve stratejik zafiyetler doğurması sebebiyle, ABD Başkanı Jimmy Carter'ın girişimleriyle Eylül 1978'de ambargo resmen kaldırıldı. Bu dönem, Türk dış politikasında 'çok yönlü diplomasi' arayışlarının hız kazandığı kritik bir dönüm noktası olarak tarihe geçti.