Yeşilhilal Cemiyeti'nin İncesaz Müziğine Karşı Başlattığı Mücadele

1920 yılında Hilal-i Ahdar adıyla kurulan ve günümüzde Yeşilay olarak bilinen cemiyet, Cumhuriyet’in ilk yıllarında toplumsal sağlığı korumak adına geniş kapsamlı kampanyalar yürütmüştür. Bu mücadelelerden en dikkat çekeni, cemiyetin 'incesaz' olarak tabir edilen alaturka müziğe karşı aldığı radikal tavırdır. Yeşilhilal, bu müzik türünün icra edildiği ortamların ve müziğin melankolik doğasının bireyleri içki içmeye özendirdiğini savunmuştur.

Cemiyetin bu tepkisi, özellikle meyhane kültürüyle özdeşleşen incesazın, alkol bağımlılığını tetikleyen psikolojik bir unsur olarak görülmesinden kaynaklanıyordu. Dönemin yayın organlarında incesazın insan ruhunu uyuşturduğu ve iradeyi zayıflatarak içkiye yönelttiği yönünde görüşler dile getirilmiştir. Bu durum, cemiyetin sadece tıbbi değil, aynı zamanda sosyo-kültürel bir dönüşüm arzuladığının da önemli bir göstergesidir.

Bu mücadele, Türkiye'nin modernleşme sürecindeki kültürel tartışmaların bir parçası olarak tarihe geçmiştir. Yeşilhilal’in incesaza karşı duruşu, devletin o dönemki müzik politikaları ve toplumun eğlence anlayışındaki değişimlerle paralel bir seyir izlemiş; alkol ile geleneksel eğlence biçimleri arasındaki bağın koparılması amaçlanmıştır.