İspanya'da Siyasi Tutuklular İçin Genel Af İlan Edilmesi

1975 yılında Francisco Franco’nun ölümünün ardından İspanya, otoriter bir rejimden parlamenter demokrasiye geçiş (Transición) sürecine girdi. Bu sancılı dönemin en kritik dönemeçlerinden biri, 15 Ekim 1977 tarihinde İspanya Parlamentosu tarafından kabul edilen Genel Af Yasası (Ley de Amnistía) oldu. Bu yasa, iç savaş ve diktatörlük döneminde işlenen siyasi suçları kapsayarak binlerce mahkûmun özgürlüğüne kavuşmasını sağladı.

Yasa, sadece hapisteki muhaliflerin serbest kalmasını değil, aynı zamanda iç savaş sonrası yurt dışına kaçmak zorunda kalan siyasi figürlerin ülkeye güvenle dönmesini de mümkün kıldı. Başbakan Adolfo Suárez hükümeti tarafından yürütülen bu süreç, toplumsal barışı tesis etmeyi ve ilk demokratik seçimlerin ardından yeni bir anayasal düzen kurmayı hedefliyordu. Af ilanı, İspanyol toplumunun geçmişin yaralarını sarma ve çoğulcu bir yapıya geçme iradesinin en güçlü sembollerinden biri haline geldi.

Ancak bu af, tarihe 'Unutma Paktı' (Pacto del Olvido) olarak da geçti. Çünkü yasa, sadece muhalifleri değil, diktatörlük döneminde insan hakları ihlalleri gerçekleştiren kamu görevlilerini de yargı bağışıklığı kapsamına alıyordu. Bu durum, günümüzde dahi İspanya'da tarihsel bellek, adalet arayışı ve geçmişle yüzleşme tartışmalarının merkezinde yer almaya devam etmektedir.