Türkiye Birleşik Komünist Partisi'nin (TBKP) Kuruluşu

1980'li yılların sonuna gelindiğinde, dünya genelinde esen Glasnost ve Perestroyka rüzgarlarının etkisiyle Türk solunda köklü bir yapısal değişim süreci başladı. Bu dönemin en önemli gelişmesi, illegal faaliyet gösteren Türkiye Komünist Partisi (TKP) ile Türkiye İşçi Partisi'nin (TİP) tek bir çatı altında birleşme kararı alması oldu. 1987 yılında Brüksel'de ilan edilen bu birleşme sonucunda Türkiye Birleşik Komünist Partisi (TBKP) kuruldu.

Birleşmenin temel amacı, Türkiye'deki sosyalist hareketi tek bir merkezde toplamak ve komünist siyasetin yasal statü kazanmasını sağlamaktı. Bu stratejinin bir parçası olarak TKP Genel Sekreteri Haydar Kutlu ve TİP Genel Başkanı Nihat Sargın, 16 Kasım 1987'de Türkiye'ye döndüler. Havalimanında gözaltına alınmaları ve sonrasında yaşanan yargılama süreci, Türkiye'de düşünce özgürlüğü ve siyasi örgütlenme hakları konusunda uluslararası çapta büyük bir yankı uyandırdı.

TBKP, 1990 yılında resmi olarak yasal bir parti statüsüyle kurulsa da kısa bir süre sonra Anayasa Mahkemesi tarafından ismindeki 'komünist' ibaresi ve diğer programatik nedenlerle kapatıldı. Ancak bu birleşme hareketi, Türk siyasi tarihinde solun konsolidasyonu, demokratikleşme çabaları ve yasal siyaset arayışı açısından sembolik bir dönüm noktası olarak tarihteki yerini aldı.