1956 Basın Kanunu Değişikliği ve İspat Hakkı Tartışmaları

1950'li yılların ortalarında Türkiye'de siyasi atmosferin gerginleşmesiyle birlikte, iktidardaki Demokrat Parti (DP) basın üzerindeki denetimini artırma yoluna gitti. 1956 yılında Meclis gündemine getirilen basın ve radyo yoluyla işlenecek suçların kapsamının genişletilmesi hakkındaki kanun tasarısı, basın özgürlüğü tartışmalarını doruk noktasına çıkardı. Tasarının en çok eleştirilen noktası, gazetecilerin yazdıkları haberlerin doğruluğunu mahkemede kanıtlama yetkisini engelleyen "ispat hakkı" noksanlığıydı.

Muhalefet milletvekilleri, bu düzenlemenin özellikle DP politikalarını eleştiren ve muhalif bir tutum sergileyen gazeteleri susturmak amacıyla hazırlandığını sert bir dille savundu. Meclis görüşmeleri sırasında muhalefetin ispat hakkının tanınmasına ilişkin sunduğu önerge, DP çoğunluğu tarafından reddedildi. Başbakan Adnan Menderes ise eleştirilere yanıt vererek, yasanın temel amacının kişisel hakları korumak, iftira ve asılsız dedikoduların önüne geçmek olduğunu belirtti.

Yapılan ateşli tartışmaların ardından, basın ve radyo yoluyla işlenecek suçlara ağır cezalar getiren yasa tasarısı TBMM'de kabul edilerek yasalaştı. Bu gelişme, Türk basın tarihinde ifade özgürlüğünün sınırlandırıldığı kritik bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti. İspat hakkı tartışmaları, ilerleyen yıllarda basın ile iktidar arasındaki ilişkilerin daha da gerilmesine ve siyasi krizlerin derinleşmesine neden oldu.