Sosyolog İsmail Beşikçi'nin Komünizm Propagandası Suçlamasıyla Mahkum Edilmesi

Türk sosyolojisinin önemli isimlerinden biri olan İsmail Beşikçi, yazdığı kitaplar ve savunduğu düşünceler nedeniyle hayatının büyük bir kısmını cezaevlerinde geçiren bir akademisyen olarak tarihe geçmiştir. 1970'li yılların siyasi atmosferinde, özellikle Kürt meselesi üzerine yaptığı bilimsel çalışmalar ve bu konudaki muhalif duruşu, devletin yargı organları tarafından komünizm propagandası ve devletin birliğini bozma gibi suçlamalarla karşılanmıştır.

Beşikçi'nin mahkumiyeti, Türkiye'deki düşünce ve ifade özgürlüğü ile akademik özerklik tartışmalarının simge olaylarından biridir. Dönemin Türk Ceza Kanunu'nun 141. ve 142. maddeleri gibi düşünceyi suç sayan düzenlemeleri kapsamında verilen bu sekiz yıllık hapis cezası, aydınlar üzerindeki baskının somut bir göstergesi olmuştur. Mahkeme süreci boyunca bilimsel nesnellikten ödün vermeyeceğini belirten Beşikçi, bu tavrıyla entelektüel direnişin önemli figürlerinden biri haline gelmiştir.

Bu mahkumiyet kararı, sadece Beşikçi'nin kişisel özgürlüğünü kısıtlamakla kalmamış, aynı zamanda Türkiye'deki sosyal bilimler araştırmaları üzerinde uzun yıllar sürecek bir otosansür mekanizmasının oluşmasına da yol açmıştır. Toplamda 17 yıldan fazla cezaevinde kalan Beşikçi, yazdığı eserler ve ödediği bedellerle Türkiye'nin demokrasi ve insan hakları mücadelesinde kritik bir yer tutmaktadır.