1994 Moldova Bağımsızlık ve Birlik Referandumu

Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1991 yılında bağımsızlığını ilan eden Moldova, ilk yıllarında komşusu Romanya ile birleşme tartışmalarının merkezinde yer almıştır. Ortak dil, kültür ve derin tarihsel bağlar nedeniyle her iki ülkede de güç kazanan 'Unionizm' hareketi, Moldova'nın siyasi geleceği üzerinde belirleyici bir faktör haline gelmiştir. Ancak genç cumhuriyetin egemenliğini koruma arzusu ve toplumsal çeşitlilik, birleşme fikrine karşı güçlü bir direnç oluşturmuştur.

6 Mart 1994 tarihinde 'Halkla İstişare' (La Sfat cu Poporul) adı altında gerçekleştirilen referandumda, seçmenlere Moldova'nın bağımsız, bölünmez ve bütün bir devlet olarak kalmasını isteyip istemedikleri sorulmuştur. Oylamaya katılan vatandaşların yaklaşık yüzde 95,4'ü Moldova'nın bağımsız bir cumhuriyet olarak kalması yönünde oy kullanarak Romanya ile birleşme seçeneğini kesin bir dille reddetmiştir. Bu sonuç, ülkede o dönem iktidarda olan ve bağımsızlık yanlısı bir siyaset izleyen Demokratik Agrarian Partisi'nin konumunu güçlendirmiştir.

Bu tarihi oylama, Moldova'nın ulusal kimlik inşasında ve jeopolitik yöneliminde kritik bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Referandum sonuçları, Romanya ile birleşme yanlısı siyasi grupların etkisini uzun süre zayıflatmış ve Moldova'nın hem Avrupa Birliği hem de Bağımsız Devletler Topluluğu ile olan ilişkilerinde daha dengeli bir dış politika izlemesinin önünü açmıştır. Günümüzde de bu oylama, bölgedeki etnik ve siyasi dengelerin anlaşılması açısından temel bir referans noktasıdır.