9 Umde'nin İlanı ve Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti Seçim Bildirisi

Mustafa Kemal Paşa, 8 Nisan 1923 tarihinde Anadolu ve Rumeli Müdafaai Hukuk Cemiyeti'nin seçim bildirisi olarak 'Dokuz Umde'yi (Dokuz İlke) kamuoyuna duyurdu. Bu ilkeler, Kurtuluş Savaşı'nın askeri safhasının başarıyla tamamlanmasının ardından inşa edilecek olan yeni düzenin siyasi ve hukuki temel taşlarını oluşturuyordu. Bildirinin en başında yer alan 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' maddesi, saltanatın kaldırılmasının ardından cumhuriyet rejimine geçişin en net siyasi irade beyanı niteliğindeydi.

Dokuz Umde, sadece bir seçim vaadi değil, aynı zamanda kısa süre sonra kurulacak olan Halk Fırkası'nın (Cumhuriyet Halk Partisi) tüzük ve programının ana omurgasını meydana getirdi. Metinde; aşar vergisinin düzenlenmesi, askerlik süresinin kısaltılması, yargı reformu ve ekonomik kalkınma gibi halkın refahını doğrudan ilgilendiren maddeler yer alıyordu. Bu tarihi adım, Milli Mücadele ruhunun kurumsallaşarak modern Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasi yapısına dönüşme sürecini resmen başlattı.