İngiltere'nin Strasbourg'da IRA Sanıklarına İşkence İddialarıyla Yargılanması

1970'li yılların başında Kuzey İrlanda'daki çatışmaların (The Troubles) şiddetlenmesiyle birlikte İngiltere, 'Operation Demetrius' kapsamında IRA şüphelilerini mahkeme kararı olmaksızın tutuklamaya başladı. Bu süreçte gözaltına alınanlara uygulanan 'beş teknik' (duvara yaslama, gürültüye maruz bırakma, uykusuzluk, açlık ve susuzluk) uluslararası kamuoyunda büyük tepki çekti. İrlanda hükümetinin başvurusuyla konu, Strasbourg'daki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne taşındı.

Strasbourg'daki yargılama süreci, bir devletin başka bir devleti insan hakları ihlalleri nedeniyle dava ettiği ilk önemli örneklerden biri olması bakımından tarihi bir önem taşır. İngiltere, savunmasında bu yöntemlerin terörle mücadele kapsamında gerekli olduğunu ve sorgulama tekniklerinin 'işkence' boyutuna varmadığını iddia ederek kendini savundu. Ancak bu süreç, İngiliz demokrasisi ve hukuk sistemi üzerinde ağır bir uluslararası baskı oluşturdu.

1978 yılında sonuçlanan davada mahkeme, İngiliz güvenlik güçlerinin uygulamalarını tam anlamıyla 'işkence' olarak nitelendirmese de 'insanlık dışı ve onur kırıcı muamele' olarak tanımladı. Bu karar, hem İngiltere'nin Kuzey İrlanda politikasında ciddi bir prestij kaybına yol açtı hem de uluslararası insan hakları hukukunda sorgulama tekniklerinin sınırlarını belirleyen emsal bir vaka haline geldi.