1965 Kozlu Kömür İşçileri Direnişi

Zonguldak Kozlu'daki Ereğli Kömür İşletmesi'nde çalışan maden işçileri, 1965 yılının Mart ayında çalışma koşullarını protesto etmek amacıyla geniş çaplı bir grev başlattı. Türk-İş konfederasyonu ve dönemin hükümeti tarafından 'kanunsuz' olarak nitelendirilen bu eylemde, grevci işçiler üretimi durdurarak ocaklara inmek isteyen diğer çalışanları engelledi. Direnişin kontrol altına alınamaması üzerine hükümet, bölgeye bir tümen asker sevk ederek askeri müdahale kararı aldı.

Kozlu sokaklarında işçiler ile güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmalar trajik bir boyuta ulaştı. Açılan ateş sonucunda Satılmış Tepe ve Mehmet Çandar adlı maden işçileri yaşamını yitirirken, 15 jandarma yaralandı ve 14 kişi gözaltına alındı. Olayların toplumsal bir infiale yol açmasını engellemek isteyen hükümet, radyo yayınlarına yasak getirerek haber akışını durdurdu. 13 Mart günü direnişin kırılmasıyla birlikte işçiler yeniden işbaşı yapmak zorunda kaldı.

Bu olay, Türkiye'nin emek tarihinde ve sendikal haklar mücadelesinde sembolik bir öneme sahiptir. Kozlu Direnişi, maden işçilerinin çalışma şartlarına karşı gösterdiği kararlılığın yanı sıra, devletin toplumsal olaylara müdahale biçimi açısından da tarihsel bir dönüm noktası olarak hafızalarda yer edinmiştir.