1996 Cezaevi Açlık Grevleri ve Mayıs Genelgesi

Türkiye'de cezaevi koşulları ve siyasi tutukluların haklarına yönelik kısıtlamalar, 1996 yılının Mayıs ayında büyük bir toplumsal krize dönüştü. Dönemin Adalet Bakanı Mehmet Ağar tarafından 6 Mayıs 1996 tarihinde yayımlanan ve kamuoyunda 'Mayıs Genelgesi' olarak bilinen düzenleme, hükümlü haklarına ciddi kısıtlamalar getirirken, özellikle siyasi tutukluların Eskişehir Özel Tip Cezaevi'ne sevk edilmesini öngörüyordu.

Ağar'ın ardından göreve gelen Adalet Bakanı Şevket Kazan'ın 20 Mayıs günü yayımladığı yeni genelge, mevcut kısıtlamaları sürdürerek cezaevlerindeki gerilimi tırmandırdı. Bu düzenlemelere tepki gösteren tutuklu ve hükümlüler, cezaevi koşullarının iyileştirilmesi ve genelgelerin iptal edilmesi talebiyle Türkiye genelinde geniş çaplı açlık grevleri başlattı.

Kısa sürede ölüm oruçlarına dönüşen bu eylemler, 1996 yazında Türkiye'nin en önemli gündem maddelerinden biri haline geldi. Süreç boyunca birçok cezaevinde can kayıpları yaşanırken, olaylar insan hakları örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarının yoğun protestolarına neden oldu. Bu dönem, Türkiye'nin yakın siyasi tarihinde cezaevi politikaları ve devlet-mahkum ilişkileri açısından kritik bir kırılma noktası olarak kaydedildi.